15012005

In mijn column Nout Wellink spreekt ............ van 3 januari j.l. ging ik er nog vanuit dat het Amerikaanse monetaire beleid een verder wegzakken van de dollar niet zou afremmen door het uitvoeren van monetaire ingrepen. Toch moet worden vastgesteld dat vanaf de eerste openingen dit jaar de dollar een opwaartse tendens heeft laten zien. Weliswaar was er afgelopen week nog even sprake van enige zwakte na het bekendworden van het tekort op de handelsbalans over november, dat boven verwachting boven de 60 miljard dollar uitkwam, maar de afgelopen vrijdag trok de dollar weer aan. Aanleiding waren berichten dat de Amerikaanse monetaire autoriteiten in een versneld tempo de intrest willen doen stijgen. De dollar sloot de week af op een stand van 1,3102 dat is 0,0454 meer dan eind 2004.
2 weken geleden ging ik er nog vanuit dat president Bush ervoor zou kiezen de dollar verder weg te laten zakken om zodoende de problemen die voortvloeien uit het enorme begrotingstekort o.a. veroorzaakt door de kosten van de oorlog in Irak en de belastingverlagingen en de onevenwichtige situatie op de handelsbalans (de Amerikanen importeren veel meer goederen en diensten dan zij exporteren) voor een deel te deponeren op de borden van de Euro-landen. Het feit dat de Bush-Administration vrijwillig dan wel daartoe gedwongen door externe omstandigheden er voor kiest de rente versneld te gaan verhogen vraagt om een toelichting.
De outstandig public debt van de VS bedraagt ruim 7500 miljard dollar. Ruim 14% van de Amerikaanse overheidsschuld is in handen van 5 landen in het Verre Oosten (China, Korea, Japan, Taiwan en Hongkong). Ter vergelijking 11 Europese landen (Engeland, Frankrijk, Duitsland, Ierland, Spanje, Italie, Nederland, Belgie, Luxemburg Zweden en Zwitserland) hebben een belang van 4,7% en de OPEC-landen (Venuzuela, Algerije, Libie, Nigeria, Saudi-Arabie, Koeweit, Qutar, de Verenigde Arabische Emiraten, Irak, Iran en Indonesie) tesamen 0,625% (Bron: Amerikaanse ministerie van Financien, oktober 2004). De grootste crediteur is Japan met een kleine 10% van de outstanding public debt, Frankrijk heeft zijn belang teruggebracht tot 0,12%. Het belang van Nederland bedraagt eveneens slechts 0,12%. De Amerikanen leven al enkele jaren op de pof en spenderen daarvoor ¾ van het geld dat de wereldburgers sparen. Met name Japan en China hebben de afgelopen jaren de Amerikanen in hun uitgavedrift voorzien van dollars.
Er is een beweging zichtbaar dat de Japanners hun dollarbelang langzaam aan het afbouwen zijn. In ieder geval stagneert de aanvoer van financiele middelen uit Japan richting de VS. De Amerikanen hebben iedere dag 2 miljard dollar nodig om aan hun financiele verplichtingen te kunnen voldoen. Een wegebbend vertrouwen in de dollar zou de Amerikaanse financiele autoriteiten in problemen kunnen brengen. Ik ga ervan uit dat de angst voor zo een scenario de reden kan zijn dat nu berichten naar buiten worden gebracht dat de rente in sneltreintempo omhoog zal worden gebracht. Welke consequenties dat kan hebben voor de Amerikaanse burgers, met hun enorme schulden, alsmede voor de rente in Europa zal ik een volgende keer behandelen.